KOP Bölgesinin en önemli sorunlarının başında gelen su kısıtı ve yüksek enerji maliyetleri düzenlenen Akıllı Pompa Çalıştayı ile masaya yatırıldı. KOP Test kuyusunda gerçekleştirilen Saha Çalıştayında yeni nesil akıllı pompa sistemi ile ortalama yüzde 25 su ve enerji tasarrufu sağlandı.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına Konya Ovası Projesi (KOP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, KOP Bölgesinin en önemli sorunları listesinin en başında yer alan su kısıtı ve yüksek enerji giderlerini azaltacak daha böylece fazla alanı sulu tarıma açabilecek için ‘Yeraltı Suyu Sahalarında Su ve Enerji Kullanımının Araştırılması ve Verimliliğinin Artırılması Projesi’ kapsamında önemli bir çalıştaya imza attı.

Konya’nın Çumra İlçesi Alibeyhüyüğü Mahallesinde bulunan KOP Test Kuyusunda gerçekleştirilen Saha Çalıştayına; KOP İdaresi Başkanı İhsan Bostancı, Konya Bölgesi Sulama Birliği Kooperatif Başkanı Şaban Güven, Konya Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Prof. Dr. Süleyman Soylu, Konya Jeoloji Mühendisleri Odası Başkanı Prof. Dr. Fetullah Arık, Alibeyhüyüğü Sulama Kooperatif Başkanı Abdullah Küçükdağlı, TKDK Konya İl Koordinatörü Hakan Doğan, Çumra Tarım ve Orman İlçe Müdürü Fatih Demirci, Meram Ziraat Odası Başkanı Ali Ataiyibiner, Meram Elektrik Perakende Satış A.Ş (MEPAŞ) Genel Müdür Yardımcısı Eyüp Erduran ile çiftçiler katıldı.

“Bölge sulamasının yüzde 60'ı yeraltı suyundan karşılanıyor”

Aksaray, Karaman, Kırıkkale, Kırşehir, Konya, Nevşehir, Niğde ve Yozgat’tan oluşan KOP Bölgesinde; tarımsal sulama ihtiyacının ağırlıklı olarak yer altından karşılamak zorunda kalındığını, bunun da çiftçiler için önemli bir girdi maliyeti oluşturduğuna dikkat çeken KOP İdaresi Başkanı İhsan Bostancı, KOP Bölgesi’nin her alanda ülkemizin önemli merkezlerinden olmasına için çok sektörlü çalışmalar yürüttüklerini, yaşanılan coğrafyanın potansiyelini etkin bir şekilde kullanılabilmek adına alternatifler geliştirmeyi sürdüreceklerini belirterek; “Bu çalışmalarda KOP olarak benimsediğimiz en önemli husus; kurum ve kuruluşlar arası işbirliği ve bu bölge için birlikte çalışma kültürünün geliştirilmesidir. Bölgede azımsanamayacak ölçüde gerçekleşen tarımsal-bitkisel faaliyetler doğal olarak sulamanın önemini ortaya çıkarmaktadır. Su fakiri olan KOP Bölgesi, Türkiye’nin kullanılabilir yer üstü su potansiyelinin yaklaşık yüzde 3.4’ ünü, yer altı su potansiyeli bakımından ise yaklaşık yüzde 31.5’ ini oluşturmaktadır. Yıllık ortalama yağış miktarı açısından ise Aksaray, Karaman, Konya ve Niğde’den oluşan Konya Kapalı Havzası Türkiye'nin en sıkıntılı havzası konumundadır. Havzamız Türkiye’nin kullanılabilir su varlığının yüzde 4’üne sahipken, tarım alanlarının yüzde 12'sine, sulanan tarım alanlarının ise yüzde 17’sine sahiptir. Bölgede hektar başına düşen su miktarı Türkiye ortalamasının üçte birinden, bölge yıllık yağış miktarı da Türkiye ortalamasının yarısından daha azdır. Bölge'nin mevcut sulanan alanlarında kullanılan suyun yüzde 60'ı yeraltı suyundan karşılanmaktadır. Bu yoğun kullanım sebebi ile Konya Kapalı Havzasında yeraltı su seviyesi her yıl ortalama olarak 2-3 metre civarında düşmektedir. Yeraltı sularındaki düşüşlerin devam etmesi halinde, belli bir derinlikten sonra su çekimi ekonomik olmaktan çıkacaktır” dedi.

“Yeni sistemle yıllık 130 Milyon TL tasarruf mümkün”

 “Yeraltı suları üzerinde baskıyı azaltmak amacı ile randımanı düşük verimsiz eski sulama sistemlerinin rehabilite edilmesi gerekmektedir” diyen Başkan Bostancı, “Sürdürülebilirliği temin etmenin yanında tarımsal üretimde su başta olmak üzere tüm girdileri azaltmak günümüzün rekabetçi ortamında ekonomik bir zorunluluk olarak ta karşımıza çıkmakta. Girdi maliyetlerinde yaşanan değişimler, dönümden kaç ton ürün aldığımızı değil, dönümden kaç lira kar ettiğimizi önemli hale getirmektedir. İhtiyacının iki katı gübre, ihtiyacının iki katı su, ihtiyacından fazla tarımsal ilaç kullanarak normal şartlarda alabileceğiniz üründen sadece yüzde 25 fazla ürün almanın ekonomik olarak bir izahı yoktur. İki katı masraf, çeyrek misli gelir karlı bir tercih değildir. Bugün burada hem suyun hem de enerjinin tasarruflu kullanılmasına aynı zamanda yeraltı suyunun sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik örnek bir projeyi de birlikte hayata geçirmiş olacağız. Örnek uygulamamız ile hem çiftçilerimiz üzerindeki su ve enerji maliyetlerini hafifletmeyi hem de YAS kaynaklarının gelecek nesillere aktarılmasına katkıda bulunmayı hedeflemekteyiz. Proje ile YAS Kooperatiflerinin su ve enerji kullanım durumlarını tespit etmek ve kooperatiflerimizi aydınlatmak adına; mevcut pompa türleri, kuyu bilgileri, geçmiş su ve enerji kullanımları gibi veriler elde edilerek mevcut durum ortaya konulmuştur. Bu veriler ışığında yıllık enerji sarfiyatı yüksek olan Alibeyhüyüğü Kooperatifi, Konya ve Karaman illerini temsil etmek üzere örnek olarak seçilmiş ve bu kooperatifimize ait 117 kuyu içerisinden şu anda yanında bulunduğumuz kuyu Test Kuyusu olarak belirlenmiştir. Konya ve Karaman illeri için 2017 yılında tarımsal sulamada kullanılan toplam 1 milyar 340 milyon kilovatlık enerjinin karşılığında abonelere yaklaşık 460 Milyon TL elektrik faturası gelmiş, bunun sulama kooperatiflerine düşen kısmı ise yaklaşık 101 milyon TL’dir. KOP Test Kuyusunda sistem yenilenmesi sonucu aynı debi ve yükseklik değerlerinde, aynı tabanca sayılarında enerji giderlerinde yaklaşık yüzde 20-25 oranında tasarruf sağlandığı görülmüştür. Bazı kuyularda ulaşılabilecek iyileştirme oranı ise yüzde 50 mertebesinin üzerine dahi çıkabilmektedir. Bu örnek ışığında bölgedeki YAS kuyularında yapılacak iyileştirmeler ile sadece Konya ve Karaman illerinde 2017 rakamları baz alınarak yıllık en az 92 milyon Türk Lirası, Konya Kapalı Havzası genelinde ise yıllık 130 milyon TL tasarrufun mümkün olabileceği görülmektedir” diye konuştu.

“Enerjide tasarruf sağlayabilirsek çiftçimiz üretmeye devam edebilir”

Konya Bölgesi Sulama Birliği Kooperatif Başkanı Şaban Güven, projenin yüklenici firmasının çalışmalarını bizzat yerinde görmek üzere Kayseri’ye gittiklerini ve gerekli incelemelerde bulunduklarını belirterek; “Bugün burada gerçekleştirilen çalıştay ve önümüzdeki günlerde Niğde’de düzenlenecek çalıştayların neticesinde akıllı pompa sistemlerinin bizim kooperatiflerimize uyup uymayacağı konusunda karar vereceğiz. Üretici arkadaşlarımız merakla akıllı pompaların kendilerine maliyetinin ne olduğunu soruyorlar, en sağlıklı sonuçları çalıştay neticesinde alacağız ancak yine de ön değerlendirmelere göre yeni pompanın maliyeti, hali hazırda kullanılan pompaların enerji tasarrufundan elde edilen karla çıkmış olacak. Bunu hep birlikte göreceğiz. KOP Test Kuyusundaki denemeler sonucunda burada hem suda hem de enerjide tasarruf sağlayabilirsek çiftçimiz üretmeye devam edebilir” şeklinde konuştu.

“Sorunların çözümünde KOP damgasını görüyoruz”

Konya Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Prof. Dr. Süleyman Soylu ise son zamanlarda katıldıkları tüm etkinliklerde KOP İdaresinin damgasını gördüklerini belirterek; “Her ortamda farklı yaralara merhem olmaya gayret gösteriyorlar. Geçtiğimiz günlerde; dağlık bölgelerde Kırsal Kalkınmaya yönelik destekleme faaliyetleri, ürün verimi ve kalitesinin nasıl artırılacağına yönelik çalışmalardan, bugün ovanın ön önemli sorunu olan su ve enerjinin kullanımında nasıl bir faydamız olur bakış açısı ile her sıkıntıya çare olmaya gayret gösteren KOP İdaresinin yeni bir çalıştayındayız. Ovada tarım alanlarının ne yazık ki yüzde 20’sini sulayabiliyoruz. Yağışlar oldukça sınırlı. Verimlilik ve beraberindeki getiride belli. O nedenle mevcut kaynaklarımızı ne kadar verimli kullanabilirsek bölgenin kalkınmasına o denli katkıda bulunmuş olacağız. Teknoloji her alanda gelişiyor ve bu gelişmeyi tarıma da yansıtmak bizlerin boynunun borcu. Projenin yüklenici firmasının sunumlarını daha önce de izlemiştim, rakamlar sahada da tutarsa gerçekten çiftçilerimize hem sulama maliyetlerinde hem de sulanabilecek alanı artırmaları bakımından ciddi anlamda faydası olacak. Bu çalıştayda alınacak olumlu sonuçların dalga dalga yayılacağına inanıyorum. Böylesine önemli bir projeye ön ayak olduğu ve destek verdiği için KOP Bölge Kalkınma İdaresine tekrar teşekkürlerimi sunuyorum.” dedi.

“Ölçemiyorsanız yönetemezsiniz”

Konya Jeoloji Mühendisleri Odası Başkanı Prof. Dr. Fetullah Arık’da KOP İdaresinin düzenlediği çalıştay ile bölgenin en önemli sorunlarına parmak bastığını belirterek; “Bölgemiz ciddi anlamda ilave suya ve ilave enerjiye ihtiyaç duyuyor. Özellikle Karapınar bölgesinde meydana gelen obrukları ve kullanılamayan alanları dikkate alırsak, mevcut suyumuzu daha dikkatli ve verimli kullanmamız gerektiği ortaya çıkıyor. Bu konuda da KOP İdaresinin önemli çalışmalar yürüttüğünü biliyorum ve yakın gelecekte benzer projelerle karşımıza çıkacağını umuyorum. Eğer ölçemiyorsanız yönetemezsiniz, yeraltı suyu varlığımızla ilgili mutlaka bir ölçüm gerçekleştirmemiz gerekiyor. Yer altı suyumuzun ne kadar olduğu ile ilgili kesin bir cevabımız yok. Dolayısıyla bölge tarımını ne kadar bu şekilde sürdürebiliriz bununla ilgili de bir cevabımız yok. O neden bu cevapları bulabilmek için mutlaka suyumuzun ölçülmesi gerekiyor. Mevcut yeraltı suyumuzu daha verimli kullanabilmek için mevcut sulama sistemlerimizi, ürün desenimizi ve teşvik modellerimizi gözden geçirmeliyiz. Bu nedenle yapılan bu çalıştayı çok değerli buluyorum. KOP İdaresini ve projenin yüklenici firmasını ve buraya katılan tüm çiftçilerimiz kutluyorum. İnşallah gerçekleştireceğimiz çalıştay hem bölgemiz hem de ülkemiz için hayırlar getirir” şeklinde konuştu.

Alibeyhüyüğü Sulama Kooperatif Başkanı Abdullah Küçükdağlı ise konuşmasında KOP İdaresinin böylesine önemli bir projeye ön ayak olduğu için çok mutlu olduklarını belirterek, “Malumunuz olduğu üzere sulama kooperatiflerinin giderlerinin yüzde 70’ini enerji maliyeti oluşturmaktadır. Bu nedenle enerji maliyetlerinin düşürülmesi, suyun iktisatlı kullanılması için bu çalıştayın olumlu bir sonuç vermesini arzuluyorum” dedi.

Konuşmaların ardından Akıllı Pompa sisteminin kullanıldığı KOP Test Kuyusundan arazi sulaması gerçekleştirildi. Havadan görüntüler eşliğinde sulama sahasını inceleyen üreticiler bir taraftan da sulama işlemi boyunca su basıncı, kullanılan enerji miktarı ve verimlilik oranlarını anlık olarak takip etti.