finans haberleri
Bugun...


İBRAHİM ÖZDEMİR

facebook-paylas
OSMANLI’DAN GÜNÜMÜZE 1 MAYIS İŞÇİ BAYRAM
Tarih: 04-05-2019 12:11:00 Güncelleme: 04-05-2019 12:11:00


19 yy. ’da dünyada sanayileşme hareketleri ile birlikte çalışma şartları kötüleşmiş ve çocuk işçilerin sayısı artmış yine çalışma saatleri 14-15 saat olarak belirlenmişti. Şirketler hızla büyürken işçilerin haklarında iyileştirmeler yapılmamıştı. Bu durum bir takım örgütlerin harekete geçmesine neden oldu. 1880 yıllarda kurulan meslek ve emek örgütleri 8 saatlik iş günü anlayışını genele yaymak için mücadele vermiş ve halk tarafından da desteklenmişti.

Osmanlı’da 1 Mayıs

Osmanlıda bilinen ilk işçi hareketi 1473 yılında görülmektedir. Bu dönemde seramik ustaları ücretlerini alamadıkları için iş bırakma eylemi yapmışlardır. Sonrasında farklı tarihlerde fazla olmasa da işçiler haklarını aramak adına küçük çaplı hareketlerde bulunmuşlardır. Osmanlı’da 1 Mayıs’ın kutlanması 1890’lı yıllara tekabül etmektedir. Bu yıllarda 1 Mayıs günü “Birlik, Mücadele ve Dayanışma Günü” olarak anıldı ve Ülke genelinde de yeterli bir destek gördü. 19 yy ‘da Osmanlı’da işçi hareketlerine sarayın ve askerin ihtiyaçlarını karşılamak için kurulan işletmelerde rastlanılmaktadır. Bu işletmeler devlet eliyle oluşturulduğu için batıdan farklı olarak Osmanlı’da modern anlamda işçiler ilk olarak devlet eliyle oluşturulmuştur. 1905 yılında İzmir’de, 1910 yılında ise İstanbul’da 1 Mayıs ilk defa kutlandı. Osmanlı Devleti’nde Selanik’te işçi örgütlenmesi iyi durumda idi. 1911 yılında tütün, pamuk işçileri 1 Mayıs’ı kutladı. Yine 1912 yılında İstanbul’da 1 Mayıs kutlamaları yapıldı. 1920 yılında Osmanlı hükümeti işgal altında idi ve yine de işçi bayramı büyük bir katılımla kutlandı. İşçiler Haliç’ten başlayarak Karaköy üzerinden Beyoğlu’na kadar yürüyüş yaptı. Trabzon’daki kutlamalarda ise Enver Paşa lehine tezahüratlarda yapıldı. 1921 yılındaki 1 Mayıs kutlamalarını ise 1919 yılında kurulmuş olan İşçi ve Köylü Sosyalist Partisi organize etti. Mersin’de yapılan kutlamalarda ise işgalci Fransa’ya karşı da nefret dolu “kahrolsun emperyalizm” sloganları atıldı.

Cumhuriyetin İlanı ile Birlikte Türkiye’de 1 Mayıs

1923 yılında Ankara’da meclise yürüyen işçiler sekiz saatlik iş günü, hafta tatili ve 1 Mayıs’ın bayram olarak kabul edilmesini istiyorlardı. 1923 yılında 1 Mayıs, “İşçi Bayramı” olarak kabul edildi. 1924 yılında ise toplu olarak kutlanan 1 Mayıs etkinlikleri yasaklandı. 1925 yılında çıkarılan “Takrir-i Sükûn Kanunu” ile 1 Mayıs İşçi Bayramı uzun yıllar yasaklandı. 1935 yılında ise 1 Mayıs İşçi Bayramı’na “Bahar ve Çiçek Bayramı” adı verildi ve resmi ücretsiz tatil edildi. 1976 yılında 1 Mayıs Taksim’de işçi sendikalarının da desteği ile etkili bir şekilde kutlandı. 1977 yılında yine Taksim’de etkili bir kutlama yapıldı. 1977 yılındaki kutlamada 34 kişi hayatını kaybetti.1981 yılında “Milli Güvenlik Konseyi” 1 Mayıs’ı resmi tatil olmaktan çıkardı. 2008 yılında 1 Mayıs "Emek ve Dayanışma Günü" olarak kabul edildi ve kutlama yapılmasına izin verildi. 2009 yılında 1 Mayıs tekrar resmi bayram olarak kabul edildi.

Kaynak:

Donald Quataert - Erik Jan Zürcher Osmanlı’dan Cumhuriyet Türkiye’sine İşçiler 1839-1950, İletişim Yayınları, İstanbul 1998.

Kadir Yıldırım, II. Abdülhamid Dönemi İstanbul’unda İşçi Hareketleri, İstanbul Üniversitesi.

Birleşik Metal-iş Dergisi Sayı 2, Sabah,



Bu yazı 2360 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

nöbetçi eczaneler
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 37 23 2 12 68 33 81 +35
2 Fenerbahçe 37 20 7 10 68 38 70 +30
3 Konyaspor 37 20 10 7 65 44 67 +21
4 Başakşehir FK 37 18 11 8 53 35 62 +18
5 Alanyaspor 37 18 12 7 66 58 61 +8
6 Beşiktaş 37 15 9 13 55 47 58 +8
7 Antalyaspor 37 16 11 10 53 46 58 +7
8 Fatih Karagümrük 37 16 12 9 47 51 57 -4
9 Adana Demirspor 36 14 12 10 51 44 52 +7
10 Kasımpaşa 37 14 15 8 63 55 50 +8
11 Hatayspor 37 14 15 8 52 59 50 -7
12 Sivasspor 36 12 12 12 48 48 48 0
13 Galatasaray 36 13 14 9 47 50 48 -3
14 Kayserispor 37 12 14 11 53 59 47 -6
15 Giresunspor 37 12 16 9 40 43 45 -3
16 Gaziantep FK 37 11 16 10 46 56 43 -10
17 Çaykur Rizespor 36 10 20 6 43 67 36 -24
18 Altay 37 9 21 7 37 53 34 -16
19 Göztepe 37 7 23 7 40 70 28 -30
20 Yeni Malatyaspor 37 5 27 5 27 66 20 -39
Takım O G M B A Y P AV
1 Ümraniyespor 35 20 8 7 60 35 67 +25
2 MKE Ankaragücü 35 20 8 7 54 30 67 +24
3 Bandırmaspor 35 19 12 4 56 34 61 +22
4 İstanbulspor 35 17 10 8 57 40 59 +17
5 BB Erzurumspor 35 16 9 10 55 40 58 +15
6 Eyüpspor 35 14 9 12 53 44 54 +9
7 Tuzlaspor 35 13 12 10 43 40 49 +3
8 Manisa FK 36 14 15 7 45 44 49 +1
9 Samsunspor 35 12 11 12 50 44 48 +6
10 Keçiörengücü 35 13 13 9 44 45 48 -1
11 Gençlerbirliği 35 14 15 6 42 50 48 -8
12 Boluspor 35 13 14 8 40 43 47 -3
13 Denizlispor 35 13 15 7 42 50 46 -8
14 Adanaspor 35 12 14 9 39 40 45 -1
15 Altınordu 35 14 18 3 44 60 45 -16
16 Bursaspor 35 11 16 8 42 53 41 -11
17 Kocaelispor 35 11 16 8 36 48 41 -12
18 Menemenspor 35 8 13 14 42 56 38 -14
19 Balıkesirspor 35 3 29 3 26 74 12 -48
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 38 28 2 8 82 25 92 +57
2 Sakaryaspor 38 21 5 12 74 35 75 +39
3 Kırşehir Belediyespor 38 21 8 9 57 32 72 +25
4 Kırklarelispor 38 19 6 13 60 32 70 +28
5 Van Spor 38 21 11 6 59 35 69 +24
6 Bodrumspor 38 18 11 9 80 48 63 +32
7 Etimesgut Belediyespor 38 18 13 7 63 36 61 +27
8 Karacabey Belediyespor 38 15 12 11 52 41 56 +11
9 Turgutluspor 38 16 16 6 44 56 54 -12
10 Serik Belediyespor 38 13 11 14 51 48 53 +3
11 Pendikspor 38 15 16 7 66 53 52 +13
12 Pazarspor 38 15 18 5 60 64 50 -4
13 Tarsus İdman Yurdu 38 13 15 10 56 55 49 +1
14 Bayburt Özel İdare Spor 38 14 18 6 52 61 48 -9
15 Sivas Belediyespor 38 11 14 13 63 58 46 +5
16 1922 Konyaspor 38 11 18 9 47 49 42 -2
17 Kastamonuspor 38 8 18 12 31 58 36 -27
18 Elazığspor 38 10 22 6 61 90 33 -29
19 Mamak FK 38 6 26 6 32 121 24 -89
20 Kardemir Karabükspor 38 1 34 3 16 109 3 -93
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 30 20 2 8 43 18 68 +25
2 1928 Bucaspor 30 20 3 7 58 18 67 +40
3 Yeşilyurt Belediyespor 30 17 8 5 50 27 56 +23
4 Ofspor 30 14 5 11 43 31 53 +12
5 Arnavutköy Belediye 30 13 8 9 40 29 48 +11
6 Edirnespor 30 12 9 9 34 31 45 +3
7 Belediye Derincespor 29 10 9 10 38 29 40 +9
8 Artvin Hopaspor 30 10 11 9 41 44 39 -3
9 Fatsa Belediyespor 30 10 12 8 22 31 38 -9
10 Kızılcabölükspor 30 9 11 10 34 33 37 +1
11 Nevşehir Belediyespor 30 9 14 7 31 31 34 0
12 Çankaya FK 30 10 16 4 28 48 34 -20
13 1877 Alemdağspor 30 9 15 6 37 48 33 -11
14 Antalya Kemerspor 30 7 17 6 27 50 27 -23
15 Payasspor 29 5 16 8 29 53 23 -24
16 Manisaspor 30 1 20 9 22 56 12 -34
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/05/2022 Çaykur Rizespor vs Sivasspor
 16/05/2022 Galatasaray vs Adana Demirspor
 22/05/2022 Adana Demirspor vs Göztepe
 22/05/2022 Altay vs Kasımpaşa
 22/05/2022 Antalyaspor vs Galatasaray
 22/05/2022 Başakşehir FK vs Trabzonspor
 22/05/2022 Beşiktaş vs Konyaspor
 22/05/2022 Fatih Karagümrük vs Alanyaspor
 22/05/2022 Gaziantep FK vs Çaykur Rizespor
 22/05/2022 Hatayspor vs Giresunspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/05/2022 Balıkesirspor vs Eyüpspor
 22/05/2022 Boluspor vs Altınordu
 22/05/2022 Bursaspor vs Menemenspor
 22/05/2022 Denizlispor vs BB Erzurumspor
 22/05/2022 Gençlerbirliği vs Ümraniyespor
 22/05/2022 İstanbulspor vs Bandırmaspor
 22/05/2022 Keçiörengücü vs MKE Ankaragücü
 22/05/2022 Kocaelispor vs Adanaspor
 22/05/2022 Tuzlaspor vs Samsunspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 07/05/2022 Somaspor 0 - 0 İnegölspor
 07/05/2022 Bodrumspor 1 - 2 Adıyaman FK
 07/05/2022 Van Spor FK 4 - 2 Niğde Anadolu FK
 07/05/2022 Sivas Belediyespor 1 - 0 Sakaryaspor
 07/05/2022 Çorum FK 3 - 2 Afjet Afyonspor
 07/05/2022 Bayburt Özel İdare Spor 1 - 0 Ergene Velimeşe
 07/05/2022 Sarıyer 3 - 1 Diyarbekir Spor
 07/05/2022 Ankaraspor 0 - 0 1461 Trabzon FK
 07/05/2022 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Turgutluspor
 07/05/2022 Serik Belediyespor 1 - 0 Etimesgut Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 07/05/2022 Elazığspor 1 - 0 Fatsa Belediyespor
 07/05/2022 Kahta 02 Spor 6 - 0 Başkent Gözgözler Akademi FK
 07/05/2022 Nevşehir Belediyespor 3 - 3 Bergama Belediyespor
 07/05/2022 Batman Petrolspor 2 - 1 Arnavutköy Belediye
 07/05/2022 Sancaktepe FK 0 - 2 Artvin Hopaspor
 07/05/2022 Hendek Spor 0 - 1 Bursa Yıldırımspor
 07/05/2022 1954 Kelkit Bld.Spor 0 - 2 Karaman Futbol Kulübü
 07/05/2022 Çatalcaspor 1 - 0 Osmaniyespor FK
 07/05/2022 Erbaaspor 1 - 4 Belediye Kütahyaspor
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI